Organisatie en financiering

Van zorgniveau naar behandelniveau

Historie
In 2003 werd extramurale dieetadvisering als zelfstandige aanspraak opgenomen in de AWBZ. De regeling kende een open-einde financiering. De beroepsgroep achtte dit een onwenselijke situatie in deze tijd van transparantie en kostenbeheersing. Namens de beroepsgroep heeft de NVD een systeem ontwikkeld dat transparant maakt hoeveel behandeluren een patiënt nodig heeft. Dit systeem staat bekend als het systeem van de zorgniveaus. Hiermee creëerde de beroepsgroep zelf intern een gesloten-einde financiering, tot volle tevredenheid van diëtist en patiënt: de patiënt ontving kwalitatief verantwoorde zorg, die op basis van professionaliteit doelmatig geleverd werd. Ook zorgverzekeraars stonden positief ten opzichte van dit systeem.

Vanaf 1 januari 2005 is extramurale dieetadvisering overgeheveld van AWBZ naar Ziekenfonds/Basisverzekering en werd de aanspraak beperkt tot 4 behandeluren per patiënt per kalenderjaar. Dit heeft tot gevolg gehad dat het werken volgens de zorgniveaus niet meer klopte met de financiering. Het werken met de zorgniveaus is hierdoor op de achtergrond geraakt.

Evaluatie zorgniveaus
De NVD constateert dat er vanuit het werkveld van de diëtist en vanuit de zorgverzekeraars behoefte bestaat aan meer transparantie van de diëtetiek. De zorgniveaus zouden hieraan een bijdrage kunnen leveren. Alvorens deze te herimplementeren achtte de Projectgroep Diëtetiek in de Thuissituatie een evaluatie wenselijk. Hieruit bleek dat er op inhoudelijk gebied en op het ordeningsgebied aanpassingen nodig waren. De belangrijkste conclusies treft u hieronder aan.
- De zorgniveaus kunnen prima als uitgangspunt dienen voor een kwalitatief verantwoorde behandeltijd. Dat hiervan slechts 4 uur worden vergoed doet daar niets aan af.
- Transparantie op basis van de zorgniveaus geeft inzicht in de knelpunten rond de behandeltijd.
- De groep patiënten voor wie onbeperkte zorg wenselijk zou zijn, kan verkleind worden als het aantal niveaus wordt uitgebreid van vier naar zes.
- Het is omslachtig om correctieberekeningen toe te passen voor de meerzorgfactoren (dit zijn individuele factoren die verlengde behandeltijd vereisen). Zij zouden geïntegreerd kunnen worden in de zorgniveaus via een eenvoudig stappenplan.
- Vakinhoudelijke ontwikkelingen leiden ertoe dat niet alle indicaties voor dieetadvisering meer in het juiste zorgniveau staan.
- De term zorgniveaus dekt de lading niet meer. Besloten wordt de term behandelniveau te introduceren.

Besloten is de inhoudelijke herziening van de zorgniveaus te koppelen aan de herziening van Artsenwijzer Diëtetiek. Deze herziening is begin 2010 gereed.

Indeling in behandelniveaus
Het aantal niveaus is uitgebreid van vier naar zes.
Hieronder volgt een overzicht.

Van zorgniveau naar behandelniveau.
Het behandelniveau staat voor de uiteindelijk benodigde behandeltijd waarin alle factoren zijn verwerkt die hierbij van belang zijn. Dit ziet eruit als volgt:

Zorgniveau + meerzorgfactor = behandelniveau

Toelichting
Het zorgniveau wordt door de diëtist vastgesteld op grond van de medische diagnose. Dit is de basisbehandeltijd die bij de verschillende aandoeningen in Artsenwijzer Diëtetiek is opgenomen.
De meerzorgfactoren zijn individuele patiëntgebonden factoren die méér behandeltijd vragen dan het zorgniveau. Ze vloeien voort uit het diëtistisch onderzoek.
De optelsom leidt tot het uiteindelijke behandelniveau. Hiervoor is een stappenplan ontwikkeld (zie verder).
Het behandelniveau geeft de optimale tijd aan die nodig is voor een kwalitatief verantwoorde diëtistische behandeling.

Berekening van het behandelniveau van een patiënt
Voor de berekening van het behandelniveau van een patiënt is onderstaand stappenplan ontwikkeld. Door de stappen te doorlopen en de instructies te volgen, stelt u het behandelniveau van de patiënt vast. Omwille van de transparantie is het wenselijk dat u deze stappen vastlegt in het patiëntendossier.

Toelichting
- wanneer er géén sprake is van een meerzorgfactor is het behandelniveau gelijk aan het zorgniveau.
- Bij een meervoudige diagnose is de diagnose met het hoogste zorgniveau het uitgangspunt.
- Wanneer er sprake is van één meerzorgfactor wordt 1 punt extra toegekend.
- Wanneer er sprake is van twee of meer meerzorgfactoren worden 2 extra punten toegekend.
- Een fysieke aandoening bij een psychiatrische patiënt of een patiënt met een verstandelijke beperking, geeft altijd 2 extra punten.
- In de praktijk blijkt dat een verhoging van het zorgniveau met meer dan 2 punten vrijwel niet voorkomt.
- Ook blijkt in de praktijk dat de hoeveelheid behandeluren niet boven behandelniveau 5 uitstijgt (uitgezonderd behandelniveau 6).
- De berekening geldt voor nieuwe patiënten. Voor follow-up behandeltijd is minder tijd nodig. Dit is nog niet uitgewerkt.

Relatie behandelniveau en vergoeding basisverzekering
Kwalitatief verantwoorde dieetadvisering vraagt tijd. Deze behandeltijd hebben diëtisten met elkaar bepaald op basis van richtlijnen. De NVD roept u allen op om de benodigde tijd ook daadwerkelijk in te zetten, ook al betekent dit dat de cliënt een deel zelf moet betalen. Wanneer de cliënt hiertoe niet bereid is, mag dit geen reden zijn om de behandeling in vier uur te persen als dit niet verantwoord is. Het is belangrijk dat u met de cliënt communiceert dat de basisverzekering vier behandeluren per jaar vergoedt en dat de rest voor eigen rekening is. Gelukkig vergoedt een toenemend aantal verzekeraars via een aanvullende verzekering één of enkele extra uren.

Als het behandeltraject in minder dan vier uur wordt doorlopen en afgesloten, terwijl dit eigenlijk niet verantwoord is, handelt u als diëtist niet volgens uw professionele normen. Daarbij zullen de knelpunten van de 4-uursregeling nooit aan het licht komen en blijft een uitbreiding hiervan niet bespreekbaar.

Vragen?
Heeft u vragen over het bovenstaande, dan kunt u deze stellen via bureau@nvdietist.nl
o.v.v. behandelniveaus.

Nora Bakker
Januari 2010